Historia Oddziału Polskiego Związku Chórów i Orkiestr w Ostrowie Wielkopolskim

Ostrów od początku istnienia Wielkopolskiego Związku Śpiewaczego (1892) był siedzibą okręgu regionalnego tego Związku. W ramach przeprowadzonego podziału administracyjnego kraju na województwa, na terenie naszego regionu powołano do życia w dniu 30 maja 1976 roku Wojewódzki Okręg Wielkopolskiego Związku Chórów i Orkiestr w Kaliszu z siedzibą w Ostrowie. Zebranie plenarne Zarządu Głównego PZChiO w dniu 19 listopada 1977 roku w oparciu o obowiązujący Statut powołało na naszym terenie od 1 stycznia 1978 roku Oddział PZChiO w Kaliszu z siedzibą w Ostrowie. Decyzją Urzędu Wojewódzkiego (Wydział Spraw Wewnętrznych w Kaliszu z dnia 14. II. 1978 roku nr SW.IV-6010/7/78) uzyskano zezwolenie na prowadzenie statutowej działalności na terenie woj. kaliskiego i zarejestrowano go pod nazwą Oddział PZChiO w Kaliszu z siedzibą w Ostrowie Wlkp. W zasięgu terytorialnym Oddziału znalazło się 35 zespołów, w tym 14 chóralnych i 21 instrumentalnych.

W 1978 roku rozpoczęto organizowanie cyklicznych Przeglądów Chórów i Orkiestr Ziemi Kaliskiej. Z czasem imprezy te ze względów organizacyjnych rozdzielono – oddzielnie odbywały się przeglądy chórów, orkiestr zakładowych i orkiestr OSP. Do czasu organizowania Ogólnopolskiego Festiwalu Polskiej Pieśni Chóralnej w Katowicach przeglądy wojewódzkie chórów były eliminacjami do tego festiwalu. Od roku 1992 przeglądy zaczęto łączyć z jubileuszami poszczególnych zespołów. W latach osiemdziesiątych organizowane były także koncerty plenerowe chórów i orkiestr na zamku w Gołuchowie, a także w parkach Ostrowa i Kalisza.

W 1985 roku prezesem Oddziału został Jan Dodot, działacz chóralny z Ostrowa. Z tym momentem zwiększyła się paleta działań Oddziału i wachlarz organizowanych przedsięwzięć. I tak np. corocznie organizowane są eliminacje regionalne Ogólnopolskiego Konkursu Chórów Szkolnych a capella. Oddział jest szczególnie wyczulony na rozwój chórów szkolnych, które są naturalnym zapleczem dla chórów dorosłych. Brak godzin lekcyjnych dla nauczycieli wychowania muzycznego spowodował, że w całej Polsce w ostatnich latach gwałtownie spadła liczba chórów szkolnych. Ostrowski Oddział próbuje rozwiązać ten problem poprzez ścisłą współpracę z dyrygentami tychże zespołów, dla których od 1990 roku organizowane są szkolenia prowadzone przez znakomitego ostrowskiego chórmistrza Jerzego Wojtaszka. Widoczne są efekty tych działań – zaobserwować można wzrost liczebności i poziomu artystycznego zespołów. Na terenie ostrowskiego Oddziału PZChiO działa obecnie około 30 chórów szkolnych, dla których każdego roku jesienią organizowane są tzw. Święta Pieśni, jedna edycja dla zespołów szkół podstawowych i gimnazjalnych a druga dla chórów międzyszkolnych, zespołów szkół średnich i młodzieży innych instytucji. Aktywna działalność Zarządu na tym polu sprawiła, że porównując sytuację w całym kraju można zauważyć, iż proporcjonalnie na terenie działalności ostrowskiego Oddziału PZChiO występuje największa liczba chórów szkolnych w Polsce.

Po zmianie ustrojowej w Polsce w roku 1989 nastąpiło zbliżenie Oddziału z chórami kościelnymi (akces do Związku zgłosiło 12 chórów). Od 1991 roku organizowane były Wojewódzkie Przeglądy Chórów Kościelnych, skupiające każdym razem po kilkanaście chórów. Oddział współorganizuje od 1994 roku Międzywojewódzkie Przeglądy Chórów Kościelnych, ostatnio pod nazwą Wielkopolskie Spotkania Chórów Kościelnych. Jest także współorganizatorem odbywających się corocznie w kaliskiej bazylice św. Józefa Spotkań Chóralnych „Carmen Sacrum”.

„Jesienne Spotkania z Pieśnią” to nazwa przeglądu chórów emeryckich i inwalidzkich także współorganizowanego przez Oddział, odgrywającego dużą rolę w aktywizacji tych chórów na rzecz własnych środowisk. Oddział jest też współorganizatorem odbywających się od 1987 roku Międzynarodowych Spotkań Chóralnych Przyjaźni, w których – oprócz chórów z regionu – brały bądź biorą udział chóry z NRD, Czechosłowacji, ZSRR, RFN, Francji i Włoch. Od 1993 roku co dwa lata odbywa się w Ostrowie Ogólnopolski Przegląd Chórów Nauczycielskich, gromadzący każdorazowo kilkanaście chórów z całego kraju. Oddział jest współorganizatorem Międzyregionalnego Festiwalu Szkół Muzycznych I i II stopnia w Ostrowie i dwóch pierwszych edycji Festiwalu Muzyki Dawnej „Chantarelle Festivalle”.

Oddział współpracuje z Urzędem Marszałkowskim w Poznaniu, Urzędami Miejskimi i Starostwami Powiatowymi, organizacjami i instytucjami kulturalnymi, oświatowymi, religijnymi i innymi, dla dobra zrzeszonych zespołów i dla dobra polskiej kultury muzycznej.

 

Historię amatorskiego ruchu muzycznego ziemi ostrowskiej opisuje książka: „Ostrów Wielkopolski – miasto chórów i orkiestr. Zarys działalności amatorskiego ruchu muzycznego ziemi ostrowskiej” autorstwa Karola Marszała, wydana w roku 2004.